Patent Foramen Ovale (PFO)

Ergenlik döneminde zaman zaman bu açıklıktan sağ kulakçıktan sol kulakçığa kan geçişi olabilmektedir. Bazı durumlarda kalbin sağ kulakçığına ulaşan bir kan pıhtısı bu açıklıktan geçerek sol kulakçığa ulaşabilir ve istenmeyen sonuçlara neden olabilir.

Vücudumuzda kan pıhtıları tüm toplardamarlarda oluşabilmektedir. Birkaç milimetre çapındaki pıhtılar büyük toplardamarlar aracılığıyla kalbin sağ kulakçığına, buradan sağ karıncığa ve ardından akciğerlere ulaşır. Pıhtılar akciğerlerde filtrelendiği için akciğerlerden kalbe dönen temiz kan içerisinde artık pıhtı bulunmaz. Ancak küçük pıhtıların akciğerlere ulaşmadan patent foramen ovale (PFO) açıklığından geçerek sistemik dolaşıma katılması çok ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Aortaya geçen bu pıhtılar; koroner damarlar, beyin damarları ve dolaşım açısından hayati öneme sahip diğer damarlarda tıkanıklığa neden olabilir. Bu durum miyokard enfarktüsü (kalp krizi),geçici iskemik atak (GİA) veya inme ile sonuçlanabilir.

Patent Foramen Ovale (PFO) Migren Ataklarını Tetikleyebilir mi?

Patent foramen ovale ile migren arasındaki ilişki henüz tam olarak açıklanamamış olmakla birlikte, özellikle auralı migren olgularında PFO'nun rolü olduğunu düşündüren bilimsel veriler bulunmaktadır. Auralı migren hastalarında patent foramen ovale görülme sıklığının normal popülasyona göre yaklaşık iki kat daha fazla olduğu, ayrıca uygun hastalarda PFO'nun kapatılmasının migrene bağlı baş ağrılarının azalmasına katkı sağlayabildiği bilinmektedir.

Patent Foramen Ovale (PFO) Tanısı Nasıl Konulur?

Patent foramen ovale çoğu zaman belirti vermediği için tanısı zor konulabilmektedir. Genellikle başka nedenlerle yapılan kardiyak ekokardiyografi sırasında tesadüfen saptanır. Geçici iskemik atak, inme veya şiddetli migren atakları bulunan hastalarda PFO varlığı mutlaka ekokardiyografik yöntemlerle araştırılmalıdır.

Geçici iskemik atak veya inme geçiren hastalarda patent foramen ovale görülme oranı normal popülasyona göre daha yüksektir ve yaklaşık %40-50 düzeyindedir. Özellikle 60 yaşın altında, inmenin nedeni belirlenemiyorsa (kriptojenik inme),patent foramen ovale açısından ayrıntılı değerlendirme yapılması gerekir.

Standart transtorasik ekokardiyografi erişkin hastalarda her zaman yeterli görüntüleme sağlayamayabilir. Bu nedenle birçok hastada yemek borusundan yapılan transözofageal ekokardiyografi (TEE) tercih edilir. İnceleme sırasında kol toplardamarından ajite serum verilerek sağdan sola geçiş olup olmadığı değerlendirilir.

Tanıda kullanılan bir diğer yöntem ise transkraniyal Doppler ultrasonografidir. Bu yöntem, PFO varlığını dolaylı olarak gösterir. Koldaki toplardamardan verilen ajite serumun beyin damarlarında oluşturduğu ultrasonik sinyaller ölçülerek değerlendirme yapılır. Daha konforlu bir yöntem olmakla birlikte, testin pozitif çıkması durumunda tanının ekokardiyografi ile doğrulanması gerekir.

Patent Foramen Ovale (PFO) Artık Ameliyatsız Kapatılabiliyor!

Geçmiş yıllarda patent foramen ovale yalnızca açık cerrahi ile tedavi edilirken, günümüzde şemsiye benzeri özel implantlar sayesinde ameliyata gerek kalmadan kapatılabilmektedir. Bu yöntem günümüzde en sık tercih edilen tedavi seçeneğidir.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, PFO kapatma işlemi uygulanan hastalarda tekrarlayan geçici iskemik atak ve inme riskinin belirgin şekilde azaldığını göstermektedir. Bu nedenle uygun hastalarda kateter yöntemiyle patent foramen ovalenin kapatılması günümüzde önerilen tedavi yaklaşımıdır.

Vurgun (dekompresyon hastalığı) geçiren dalgıçlarda da PFO'nun kapatılmasının yararlı olabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır.

Kapatma işleminde en sık nitinol alaşımlı şemsiye tipi kapatma cihazları kullanılmaktadır. Bu implant, ince bir kateter aracılığıyla kalbe ulaştırılarak PFO açıklığına yerleştirilir. Kolay uygulanabilmesi, yüksek başarı oranı ve oldukça düşük komplikasyon riski sayesinde bu yöntem güvenle uygulanabilmektedir.

Prof. Dr. Erdoğan İlkay’ın 2019 Ulusal Kardiyoloji Kongresinde PFO Kapaması Konferansı

Patent Foramen Ovale (PFO) Videolar

PFO Tanısında bubble echo kardiografi son derece önemlidir. Bu vakamız da toplar damarlardan verilen serumun sağ taraftan sol tarafa normalde geçmemesi gerekirken PFO içinden kalbin sol tarafına yoğun bir şekilde geçtiği izlenmektedir.